ความรู้วิชาสังคมศึกษา : ศาสนา องค์ประกอบ และความสำคัญ



ความรู้วิชาสังคมศึกษา  :  ศาสนา องค์ประกอบ และความสำคัญ

ว้าว.... มาเจอกับครูเดชกันอีกแล้ว คราวนี้ครูเดชนำความรู้ดี ๆ เกี่ยวกับวิชาสังคม ที่ใคร ๆ ก็บ่นเป็นเสียงเดียวกันว่าน่าเบื่อเหลือเกิน มาอธิบายแบบง่าย ๆ  พวกเราคงรู้จักศาสนากันใช่ไหมครับ ? แต่ว่าแต่ศาสนานิเกิดขึ้นมาได้อย่างไรนะ เอ่.... ใครรู้บอกครูเดชที

ž            มูลเหตุการเกิดศาสนา
ž            1. ความไม่รู้
ž            2. ความหวาดกลัว
ž            3. ความเลื่อมใส ศรัทธาจงรักภักดี

มูลเหตุการเกิดศาสนา   ครูเดชสังคม


นิล่ะครับ คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราเกิดศาสนาขึ้นมา ศาสนาในตอนต้นนั้นก็ไม่ใช่อื่นใดครับ ก็การเคารพยำเกรงต่อธรรมชาติที่มนุษย์อาศัยอยู่ด้วยนิล่ะครับ มนุษย์ในสมัยนั้นคงไม่สามารถหาคำอธิบายได้ว่า เหตุใดจึงเกิดฝนตก แดดออก แผ่นดินไหว หรือ พายุ  มนุษย์ในยุคนั้นก็คิดว่าต้องมีบางสิ่งบางอย่างที่อยู่เหนือธรรมชาติเหล่านั้นเป็นผู้บันดาลทำให้เกิดขึ้นมา มนุษย์จึงให้ความเคารพในธรรมชาติครับ เพราะเชื่อว่าธรรมชาติกำหนดให้เกิดสิ่งต่าง ๆ ต่อมาก็มีการวิวัฒนาการ จากธรรมชาติกลายเป็นเทพเจ้าขึ้นมา แต่ในขั้นเริ่มต้น ก็เป็นเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ เช่น พระอินทร์ของอินเดียในช่วงต้น  นักเรียนรู้ไหมครับว่า พระอินทร์ของอินเดีย เป็นตัวแทนของอะไรครับ และมีสีอะไรด้วย

ถ้าเป็นพระอินทร์ของไทย นักเรียนคงคิดภาพออกแน่ ๆ เลย ก็เป็นสีเขียวสวยเชียวใช่ไหมครับ  แต่พระอินทร์ของอินเดียนั้นเป็นสีดำเทา มีรูปร่างอ้วน ไม่เหมือนของไทยที่ผอมเพรียว หุ่นดี เพราะพระอินทร์เป็นตัวแทนของฝน หรือเมฆฝนไงล่ะครับ เห็นไหมว่า ธรรมชาติมีอิทธิพลและส่งต่อความคิดต่อมนุษย์ในด้านความเชื่อจริง ๆ    ต่อมามีการร่วมกลุ่มอาศัยกันมากขึ้น มนุษย์เริ่มมีสังคมที่ซับซ้อนมากขึ้น ศาสนาที่ดั้งเดิมมีความเชื่อที่กระจัดกระจายก็มีการรวบรวมความเชื่อนั้น ๆ เข้ามาเป็นฐานแบบเดียวกันขึ้น จึงเกิดเป็นรูปแบบของศาสนา ที่มีองค์ประกอบที่สำคัญดังนี้

องค์ประกอบของศาสนา     ครูเดชสังคม


ž            องค์ประกอบของศาสนา
ž            1. ศาสดา
ž            2. คัมภีร์/หลักธรรม
ž            3. สัญลักษณ์
ž            4. ผู้สืบทอด
ž            5. พิธีกรรม
ž            6. ศาสนสถาน



องค์ประกอบของศาสนามีทั้งสิ้น 6 ประการ แต่นักเรียนต้องเข้าใจก่อนว่า ศาสนาแต่ละศาสนานั้นจะมีองค์ประกอบครบหรือไม่ครบก็ได้ เช่นศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ที่ไม่มีศาสดา ผู้สร้างศาสนา  และศาสนาอิสลาม ที่ไม่มีนักบวช  แม้สองศาสนานี้จะขาดองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งไป ก็ไม่ได้มีผลกระทบ จึงสรุปได้ว่า องค์ประกอบของศาสนาอาจจะไม่ครบตามที่กล่าวมาก็ได้เช่นกันครับ แต่ศาสนาทุกศาสนาต้องมีองค์ประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่ง คือ คำสอน ซึ่งนับว่าเป็นหัวใจที่สำคัญของศาสนาทุกศาสนาครับ

ประเภทของศาสนา
-ตามถิ่นกำเนิด เช่น พราหมณ์  - เอเชียใต้ –ชนอารยัน

-ตามความเชื่อในพระเจ้า  -เทวนิยม   เชื่อในพระเจ้า    - อเทวนิยม  ไม่มีพระเจ้า เอกเทวนิยม –คริสต์ อิสลาม            ทวิเทวนิยม- เป็นศาสนาที่ตายไปบ้างแล้ว
พหุเทวนิยม  - มีพระเจ้ามากกว่า 2  เช่น พราหมณ์-ฮินดู
อเทวนิยม – ไม่มีพระเจ้า –พุทธ   เชน

เพื่อให้นักเรียนได้เข้าใจง่าย ๆ เกี่ยวกับพื้นฐานของศาสนาแต่ละศาสนา ครูเดชได้ทำตารางสรุปไว้ให้ครับ นักเรียนสามารถนำสรุปย่อในตารางนี้ไปใช้ในการสอบหรือการเรียนวิชาสังคม สาระศาสนาได้เลยครับ โดยครูเดชจะสรุปเป็นรายศาสนาไป โดยจะระบุแยกเป็นแต่ละหัวข้อว่าศาสนานั้น ๆ มีองค์ประกอบทางศาสนาองค์ประกอบใดบ้างครับ

สรุป องค์ประกอบทางศาสนา ของแต่ละศาสนา

ศาสนา
พระเจ้า
ศาสดา
คัมภีร์
ผู้สืบทอด
ศาสนสถาน
ศาสนวัตถุ
พิธีกรรม
พุทธ
ไม่มีพระเจ้า
พระพุทธเจ้า
พระไตรปิฎก
พระสงฆ์
วัด
พระพุทธรูป

เวียนเทียน
คริสต์
พระยะโฮ-วา
พระเยซู
ไบเบิ้ล
บาทหลวง
โบสถ์
ไม้กางเขน
ศีลมหาสนิท

อิสลาม
พระอัลเลาะห์
พระนบี
อังกุรอาน
ผู้นำโต๊ะอิหม่า
มัสยิด
สัญลักษณ์แทนพระนาม
ละหมาด
พิธีซากะ

พราหมณ์ ฮินดู
ตรีมูรติ (พระพรหม พระนารายณ์ พระศิวะ)
ไม่มีศาสดา

คัมภีร์พระเวท
พราหมณ์
เทวสถาน
เทวรูป
พิธีแรกนา



โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

แนวข้อสอบและเฉลย O-NET วิชาสังคมศึกษาฯ : ศาสนา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ม.3

O-NET สังคมกับครูเดช วันละข้อ (1)

เรียนภาษาไทย-ติวO-NETสังคม : ให้อิสระโรงเรียน ปลดล็อกปฏิรูปการศึกษา